Het jaar is nog knisperig en fris en toch vind je jezelf alweer een keer of drie terug in directie- en bestuurskamers, al dan niet live of digitaal. Reden: echt nare dingen en serieus gedoe op het terrein van sociale veiligheid. En dat is, indien ernstiger van aard, toch al snel ‘Chefsache’.
Want alle beleidsnotities, protocollen en nieuw ingerichte ‘beslistafels’ ten spijt, 2025 was weer eenzelfde jaar als het gaat om aantallen serieuze ernstiger casuïstiek op het terrein van grensoverschrijdend gedrag. En 2026 begint in diezelfde lijn.
De chefs worden er ook wel wat ‘moe’ en sleets van. In sommige organisaties is het voor de portefeuillehouder in het bestuur van de organisatie bijna dagelijkse kost: weer een casus ongewenst gedrag waar hij/zij zich over moet buigen. Weer boze mensen, teleurgestelde melders, verzuim, de pers op de loer en reputaties op het spel. Moeilijk hoor, om het goed te doen. Waar veel casuïstiek is, bijvoorbeeld in de universitaire wereld, zijn de chefs ook actief om dit meer uit de bestuurskamers te managen. Althans, niet meteen in de bestuurskamer te hebben. Hier ijvert men dus voor het inrichten van de ‘beslistafels’. Verstandig samengestelde groepjes mensen uit de organisatie zelf die zich buigen over meldingen ongewenst gedrag: wat hiermee te doen op een wijze die recht doet aan de kwestie en alle betrokkenen?
En ere wie ere toekomt: deze door de Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld geadviseerde beslistafels, hierna aangestelde ‘coördinatoren integriteit’ en meldpunten leiden wel tot beweging en aandacht voor het thema sociale veiligheid. Er gebeuren mooie dingen. Recent nog werd ik razend enthousiast over een net aangestelde ‘coördinator integriteit’. Wat een passende expertise voor die positie: managementervaring, benaderbaar, kennis van het werkveld en gezag uitstralend. Je gunt het iedere organisatie.
Wel: alert blijven dat in het woud van vertrouwenspersonen, ombudsmannen, meldpunten, vertrouwenspersonen, integriteits- en klachtencommissies de melder niet van kastje naar muur gaat. En dat de boardroom ook weet houdt van wat er speelt. Want 95% van het klimaat rondom het thema sociale veiligheid komt voor rekening van de ‘tone at the top’. Staat de antenne daar verkeerd gericht dan kunnen vuistdikke protocollen en ingenieus opgetuigde beslistafels het tij niet keren.
We gaan kijken wat 2026 weer brengt!
Ernst-Jan Schubad
